İş yerinde meydana gelebilecek kazalarda, doğru ve hızlı ilk yardım müdahalesi hayat kurtarıcı olabilir. Ancak iyi niyetle yapılan bazı yanlış uygulamalar, ne yazık ki yaralının durumunu daha da kötüleştirebilir. İlk yardımın temel amacı, profesyonel yardım gelene kadar hastanın durumunun kötüleşmesini önlemektir. İşte iş yerinde ve genel ilk yardım uygulamalarında en sık yapılan hatalar ve doğruları:
1. Panik Yapmak ve Soğukkanlılığı Kaybetmek
-
Hata: Kriz anında paniğe kapılmak, karar verme yeteneğini kaybetmek.
-
Doğrusu: Sakinliğinizi koruyun. Panik, hem size hem de yaralıya zarar verir. Hızlı ve bilinçli hareket edebilmek için derin bir nefes alın ve olayı değerlendirin. Unutmayın, acil durumda en önemli ilk yardım, sakin kalmaktır.
2. Yaralıyı Bilinçsizce Hareket Ettirmek
-
Hata: Özellikle düşme, trafik kazası veya yüksekten düşme gibi travmatik durumlarda yaralıyı hemen bulunduğu yerden çıkarmaya çalışmak veya oturtmak.
-
Doğrusu: Omurilik yaralanması riski varsa (ki travmalarda bu risk her zaman vardır), hayati tehlike (patlama, yangın vb.) olmadıkça yaralıyı kesinlikle hareket ettirmeyin. Ambulans gelene kadar yaralının hareket etmemesini sağlayın ve durumu kontrol edin.
3. Burun Kanamasında Başı Geriye Atmak
-
Hata: Burun kanamasında başı geriye doğru yatırmak.
-
Doğrusu: Baş hafifçe öne doğru eğilir ve burun kanatları (yumuşak kısmı) 5-10 dakika sıkılır. Geriye yatırmak, kanın boğaza akmasına ve yutulmasına neden olarak bulantı ve kusmaya yol açabilir.
4. Batan Cisimleri Çıkarmaya Çalışmak
-
Hata: Vücuda (özellikle göze) saplanan bir cismi, yabancı maddeyi çıkarmaya çalışmak.
-
Doğrusu: Batan cisimler kesinlikle yerinden oynatılmamalı ve çıkarılmamalıdır. Çıkarılması, kanamanın artmasına ve dokuya daha fazla zarar verilmesine neden olabilir. Cisim, etrafı desteklenerek sabitlenmeli ve ambulans beklenmelidir.
5. Yanıklara Yanlış Maddeler Sürmek
-
Hata: Yanık üzerine yoğurt, salça, diş macunu gibi maddeler sürmek.
-
Doğrusu: Yanık bölgesi hemen (en az 15-20 dakika) temiz ve soğuk suyun altında tutulmalıdır. Bu, ısının derinin alt katmanlarına inmesini engeller. Krem, merhem gibi maddeler sürülmemelidir. Su uygulamasından sonra temiz bir bezle kapatılıp tıbbi yardım alınmalıdır.
6. Bayılan Kişiye Koku Koklatmak veya Tokat Atmak
-
Hata: Bayılan kişiye tokat atmak, kolonya/amonyak koklatmak veya su dökmek.
-
Doğrusu: Bayılan kişinin hava yolunun açık olduğundan emin olun. Sırtüstü yatırılarak ayakları 30 cm yukarı kaldırılır (şok pozisyonu). Etraftaki kesici veya yaralayıcı nesneler uzaklaştırılır. Bilinci açılana kadar gözetim altında tutulur.
7. Yetersiz veya Yanlış İlk Yardım Çantası
-
Hata: İlk yardım çantasının eksik, düzensiz veya iş yerinin risklerine uygun olmaması.
-
Doğrusu: İlk yardım çantası, iş yerinin tehlikelerine ve çalışan sayısına uygun şekilde donatılmış olmalı ve düzenli olarak kontrol edilerek eksikler tamamlanmalıdır. Çalışanların çanta içeriği ve konumu hakkında bilgi sahibi olması sağlanmalıdır.
8. İlk Yardım Eğitimi Almamış Olmak
-
Hata: İş yerinde ilk yardım eğitimi almamış olmak veya eğitimi güncel tutmamak.
-
Doğrusu: Çalışanların yasal mevzuata uygun olarak belgeli ilk yardım eğitimlerini düzenli olarak almaları sağlanmalıdır. Bilgi ve becerinin güncel tutulması, acil durumlarda doğru müdahalenin garantisidir.
